Hoe het allemaal begon…

De poetsdienst van het OCMW Olen bestaat al meer dan 25 jaar. Gezien er weinig verloop is binnen de groep van de poetsdienst kan men gelukkig beschikken over een groep van ervaren medewerksters. Dit is echter een mes dat aan 2 kanten snijdt. Meer ervaren medewerksters betekent immers ook dat ze een jaartje ouder worden en de job die ze uitvoeren is zwaar belastend. Toch dienen de werknemers deze job uit te oefenen tot hun 65 jaar. Dit lijkt wel een contradictie. De oudere helpt de oudere. Een halftijdse job lijkt voor sommigen nog te zwaar. De motivatie durft te verslappen. De financiële prikkel valt weg en andere prioriteiten stellen zich.

Toch neemt het belang van ouderenzorg toe in het kader van de vergrijzing van de bevolking. Steeds meer zorgbehoevende ouderen kiezen ervoor om thuis te blijven wonen. Als gevolg hiervan neemt het belang van huishoudhulp toe. Deze problematiek wenste het OCMW aan te pakken door het opstarten van een diversiteitsplan in 2004. Een diversiteitsplan heeft onder meer tot doel om ervoor te zorgen dat alle kansengroepen in alle afdelingen en functies van de organisaties vertegenwoordigd zijn op een evenredige manier.

Uitbreiding naar de regio

Tijdens de voorbereiding van en het werken aan het diversiteitsplan ontdekte men meer en meer de meerwaarde van dit plan. Dit werd gesignaleerd aan en besproken met Welzijnszorg Kempen.

In het kader van de tweede doelstelling van de missie (Welzijnszorg Kempen stimuleert, organiseert en ondersteunt regionale en subregionale samenwerking en netwerkvorming) was het voor de vereniging een evidentie om in te gaan op de vraag van het OCMW van OIen.

Er werd een bevraging gedaan bij mogelijk geïnteresseerde OCMW’s voor het opstarten van een clusterdiversiteitsplan. Een clusterdiversiteitsplan bestaat uit een groepering van verschillende diversiteitsplannen met een sterk gelijklopende inhoud en met een centrale promotor. Een cluster heeft het voordeel dat er een groter werkgebied ontstaat zodat er een breder draagvlak is waar gezamenlijke acties kunnen ondernomen worden. Ieder OCMW kan eigen accenten leggen waarin naar een oplossingsstrategie gezocht wordt, gelet op de specifieke situatie binnen de eigen organisatie.

Een aantal OCMW’s gaven te kennen dat ze binnen hun eigen organisatie met dezelfde problemen te kampen hebben. De OCMW’s van Geel, Herentals, Herenthout, Kasterlee en Retie beslisten daarom om in te stappen in het clusterdiversiteitsplan. Ook cvba-so ’t Gerief sloot hierbij aan.
Het promotorschap in dit project wordt opgenomen door Welzijnszorg Kempen, met ondersteuning van RESOC Kempen.

Werkgroepen op clusterniveau en op lokaal niveau

Op clusterniveau werd er een beleidsmatige stuurgroep opgericht, die bestaat uit de secretarissen van de deelnemende besturen en de coördinator van cvba-so ’t Gerief. Zij staat in voor de beleidsmatige, financiële en strategische opvolging. Daarnaast werd ook een inhoudelijke stuurgroep opgericht die bestaat uit de verantwoordelijken van de poetsdiensten van de OCMW’s en de jobcoach van cvba-so ’t Gerief. Deze stuurgroepen op clusterniveau worden ondersteund door Welzijnszorg Kempen en RESOC Kempen.

Op lokaal niveau werden lokale werkgroepen opgericht. De samenstelling van deze werkgroepen is vrij, aangeraden wordt om een vertegenwoordiging van de vakorganisaties te betrekken bij de werkgroepen. Hier wordt ondersteuning geboden door RESOC Kempen.

Verbeteren van de instroom

Luik 1 van het clusterdiversiteitsplan is gericht op de verbetering van de instroom in de poetsdiensten van de OCMW’s en in cvba-so ’t Gerief. De eerste actie binnen dit luik gaat om de doorlichting van kanalen en acties ter verruiming van de instroom door kansengroepen. Het gaat hier over jobs voor laaggeschoolden, waarbij toch wel ernstige competenties gevraagd worden zoals kwaliteitsbewustzijn, zelfstandigheid, flexibiliteit, sociale en communicatieve vaardigheden. In het kader hiervan werd in samenwerking met de VDAB een opleiding tot medewerker van de poetsdiensten voor werkzoekenden uit de kansengroepen uitgewerkt.

Kandidaten voor de opleiding werden gescreend op competenties, ongeacht leeftijd, afkomst, geslacht of ideologische overtuiging. Het clusterdiversiteitsplan richt zich in het bijzonder naar ouderen( + 45 jarigen), allochtonen, laaggeschoolden en vrouwen.

De opleiding nam tien weken in beslag waarbij lessen werden afgewisseld met stages bij één van de deelnemende organisaties. In de opleiding werd aandacht geschonken aan het technisch aspect, maar ook aan het verbeteren van sociale vaardigheden en van de werkorganisatie. Aangezien de opleiding gericht was op het werken bij een poetsdienst van het OCMW of bij het sociaal dienstencentrum ‘t Gerief, werd er ook aandacht geschonken aan de leefwereld van bejaarden en mogelijke ziektebeelden.

Een drietal deelnemers beëindigde de cursus vroegtijdig, onder meer als gevolg van een andere werkaanbieding. In gezamenlijk overleg tussen de lesgevers van de VDAB en de verantwoordelijke van de poetsdienst waar de kandidaat zijn of haar stage volgde, werd aan de zeven cursisten een attest toegekend. Tijdens de uitreiking van de attesten werden de geslaagde cursisten in de bloemetjes gezet. Vervolgens vond er een selectiedag plaats waarbij de deelnemers konden solliciteren bij één van de deelnemende organisaties. Aan alle deelnemers werd een contract aangeboden.

De tweede actie houdt het uitwerken van een onthaalbeleid in. De plaatselijke werkgroepen staan in voor de vorming van een gestructureerd onthaalbeleid voor de poetsmedewerkers via onder andere jobcoaching en het uitwerken van een onthaalbrochure.
Met deze middelen wil men de werknemers gerichter voorbereiden en begeleiden op de werkvloer. Poetsen binnen de thuiszorg van een OCMW is heel wat complexer dan het zuiver beheersen van de technische kant.

Voorkomen van de uitstroom

Het tweede luik van het clusterdiversiteitsplan handelt over het voorkomen van uitstroom van oudere, ervaren medewerkers. Met de uitwerking van actie 3 wil men komen tot een juiste probleemformulering via een analyse waarbij men zich al dan niet kan laten bijstaan door een externe organisatie. In een tweede fase komt actie 4 aan bod. Er zal gezocht worden naar oplossingen van de knelpunten die via deze analyse werden bloot gelegd.
Gedurende dit proces is het uiterst belangrijk een duidelijke communicatie te voeren met de doelgroep. Op die manier worden “onrealistische” verwachtingen vermeden. Dit luik wordt uitgevoerd op lokaal niveau.

Vervolg in 2007

De tussentijdse evaluatie van de uitvoering van het plan bracht een aantal sterktes en zwaktes aan het licht. Zo had de opleiding een hoge drempel voor allochtonen en werden de kansengroepen niet voldoende bereikt. Daarom werd er beslist om een aangepaste versie van het plan uit te werken. Hierin werd onder meer een traject Nederlands op de werkvloer opgenomen en opleidingen voor de verantwoordelijken rond omgaan met interculturele verschillen.

Ook nu werden de aangesloten OCMW’s bevraagd. De OCMW’s van Balen, Dessel, Laakdal en Meerhout besloten deel te nemen aan het tweede plan. Er werd in 2007 een gezamenlijke werking voorzien, zodat de meerwaarde van de clustering nog beter uit de verf kwam. Deze meerwaarde ligt onder meer op het vlak van expertiseontwikkeling en het leren van mekaars manier van aanpak.
In 2007 werd een tweede editie van de opleiding huishoudhulp georganiseerd, 8 deelnemers behaalden een getuigschrift en worden momenteel ook tewerkgesteld binnen de sector in de regio. Daarnaast werd het eerste plan afgerond en het einddossier werd aan de overheid bezorgd.